Мэргэжлээ хэрхэн сонгох вэ?
2018/05/21
Share |

ЕБС-ийн ахлах ангийн сурагчдын хувьд ирээдүйн ажил, мэргэжлээ сонгох нь нэн хариуцлагатай шийдвэр байдаг. Мэргэжлээ сонгоно гэдэг нь хүсэл сонирхол, чадавх, боломжоо таньж мэдсэний үндсэн дээр мэргэжлүүдийн талаарх мэдлэгтээ тулгуурлан, өөрийнхөө ирээдүйн ажил, мэргэжлийн талаар үндэслэлтэй шийдвэр гаргах явдал юм. 
Таны сонирхож байгаа мэргэжил нь:
- таны сонирхдог, хийх дуртай ажил үйл байх;
- таны чадавх, боломжид тохирч байх;
- таны ирээдүйн мэргэжлийн болон амьдралын төсөөлөл, төлөвлөгөөтэй нийцэж байх ёстой. 
Сурагчид сонирхол, чадавхаа төдийлөн харгалзахгүйгээр, зөвхөн мэргэжлийн нэр хүнд, цалин хангамж зэрэг гаднах шинжид нь хөтлөгдөн мэргэжлийн сонголт хийдэг нь буруу сонголт болох явдал их байдаг. Хүсэл сонирхолдоо төдийлөн нийцээгүй мэргэжил сонгосон хүмүүс амжилт бүтээл гаргах нь бага, цаашдаа ажилдаа сонирхолгүй болж, үнэт цаг хугацаа, боломжоо гарзадсаны эцэст өөрт тохирох ажил мэргэжил хайхад хүрдэг байна.


Мэргэжлээ сонгох нь Нэгдүгээрт, ирээдүйгээ төсөөлж, төлөвлөж байгаа хэрэг юм. Сонголт хийх үед “Би цаашдаа ямар мэргэжил эзэмшиж, ямар ажил хийж амьдрах вэ?”, “Мэргэжлээ эзэмшихэд ямар хүндрэл, саад тотгор учирч болох вэ?” гэсэн асуултуудтай тулгардаг. Хоёрдугаарт, өөрийгөө шинжиж, цэгнэж байгаа явдал юм. “Надад ямар чадавх, боломж байна вэ?”, “Мэргэжил эзэмших зорилгодоо хүрэх замд тохиолдох бэрхшээлийг даван туулахад би бэлэн байна уу?” зэрэг асуултууд зүй ёсоор урган гардаг.

 

МЭРГЭЖЛИЙГ ҮНДЭСЛЭЛТЭЙ СОНГОХ ЗӨВЛӨМЖ:


1. Мэргэжлүүдийн талаар мэдлэг олж авах. Мэргэжлийн төрөл нь олон янз, тооны хувьд бидний ердийн төсөөлдгөөс хавьгүй олон байдаг. Мэргэжлүүдийн талаарх хамгийн үнэ цэнэтэй мэдээллийн тухайн мэргэжлээр ажиллаж байгаа мэргэжилтнүүд, мэргэжил олгох сургуулийн багш нар өгдөг. 

2. Мэргэжилд чиглэсэн хүсэл сонирхлоо таньж мэдэх. Хүн өөрийн сонирхдог, өөртөө таалагддаг ажилдаа илүү амжилт гаргадаг. Сонирхол нь мэргэжлээ сонгохдоо зайлшгүй харгалзан үзэх ёстой зүйл юм. 

3. Мэргэжилд чиглэсэн чадавхаа харгалзан үзэх. Аливаа ажил үйлд зөвхөн хүсэл сонирхол хангалттай биш. Тухайн ажлыг амжилттай гүйцэтгэх чадавх зайлшгүй хэрэгтэй. Хүн чадавхдаа тохирсон ажлыг л амжилттай гүйцэтгэдэг. 

4. Өөрийнхөө чадавх, боломжийг бодитой үнэлэх. Өөрийгөө бодитой байгаагаас нь дээгүүр үнэлбэл хуурамч төсөөлөлд автаж, биелэх боломжгүй, хүрч чадахааргүй зорилго тавихад хүргэдэг. Харин чадавхаа бодитой байгаагаас нь доогуур үнэлдэг хүн өөрийгөө бусдаас ямагт дутуу гэж үздэг. Тийм хүмүүс чадавхаасаа доогуур сонголт хийж, амжилтад хүрэх боломжоо алддаг байна.

5. Эцэг эх, ойр дотнын хүмүүстэйгээ зөвлөлдөх. Мэргэжлээ сонгоход эцэг эх, асран хамгаалагч нарын идэвхтэй оролцоо хэрэгтэй байдаг. Эцэг, эхийн санал болгож байгаа мэргэжил нь хүүхдийнх нь хүсэл сонирхол, чадавх, боломжид тохирч байвал сайн хэрэг. Харин тийм биш бол хүүхэд эцэг эхтэйгээ (мөн багш, ажил мэргэжлийн зөвлөгчтэй) сайтар зөвшилцөж, зөв сонголт хийх нь чухал. 

6. Найз нөхөдтэйгөө зөвлөлдөх. Та өөрийнхөө чадавх, боломжийг сайн мэддэг гэж бодож байж болох юм. Харин найз нөхөд чинь таны чадавх, боломжийн талаар өөр дүгнэлттэй байж магадгүй. Найз нөхдийн дүгнэлт нь танд өөрийнхөө бодит чадавх, хувийн шинж чанараа шүүн тунгаах боломжийг олгоно.

7. Багш, ажил мэргэжлийн зөвлөгч нараас зөвлөгөө авах. Мэргэжлээ сонгохдоо сургуулийнхаа багш, сэтгэл судлаач, ажил мэргэжлийн зөвлөгч нартай уулзаж зөвлөгөө авах нь ач холбогдолтой. Багш өөрийн тань чадавх, боломж, хувийн шинж чанарын талаар үнэ цэнэтэй зөвлөгөө өгч чадна. 


МЭРГЭЖИЛ СОНГОХОД ГАРДАГ НИЙТЛЭГ АЛДАА


• Чадавхи, боломжоо бодитой үнэлэхгүйгээр мэргэжлээ сонгох нь алдаанд хүргэнэ. Чадавх, боломжоос доогуур ажил нь хүнийг амар хялбарыг эрхэмлэдэг, санаа амарлингуй, тэмүүлэлгүй болгох эрсдэлтэй. Хэт дээгүүр үнэлж сонголт хийвэл ихээхэн хүчин чармайлт, цаг хугацаа, хөрөнгө мөнгө зарцуулсан ч амжилтад хүрэхгүй.

• Ажил мэргэжлийг сайтар судлахгүйгээр сонголт хийх нь буруу. Сонгож байгаа мэргэжлийн ажлын агуулга, хөдөлмөрийн нөхцөл, тавигдах шаардлага (чадавх, шинж чанар, эрүүл мэндийн байдал г.м)-ыг өөрийн чадавх боломжтой харьцуулж үзэхгүйгээр мэргэжлээ сонгох нь алдаанд хүргэдгийг харуулсан жишээ олон бий.

• Мэргэжлийг шохоорхох байдлаар сонгохоос зайлсхий. Мэргэжлийн тухайн үеийн нэр хүнд, цалин хангамж зэрэг шинжийг нь шохоорхож мэргэжил сонгох нь алдаанд хүргэдэг.

• Мэргэжлийг “ирээдүйтэй”, “ирээдүйгүй” гэж ялгаварлах нь алдаанд хүргэдэг. Ирээдүйтэй мэргэжил гэж байдаггүй, харин ирээдүйтэй мэргэжилтэн гэж байдаг. 

• Бусдын нөлөөнд автаж мэргэжлээ сонгох нь алдаанд хүргэнэ. Туршлага багатай, өөрийн тань сонирхол, авьяас чадварыг таньж мэдээгүй хүнээс зөвлөгөө авах нь тийм ч үр дүнтэй биш байдаг. 

• Өөрөө үлгэр дуурайл авдаг хүмүүсийг дуурайж мэргэжлээ “сохроор” сонгох нь алдаа дагуулна. Та хэн нэгнийг хүндэтгэдэг, тэр хүн танд үлгэр дуурайл болдог байж болно. Гэхдээ энэ нь тэр хүний мэргэжил танд мөн тохирно гэсэн үг биш.

•Найз нөхдөө дуурайж мэргэжлээ сонгохоос болгоомжил. Таны найз мэргэжлээ өөрийнхөө сонирхол, чадавх, боломжид нийцүүлэн үндэслэлтэй сонгосон байж болох юм. Гэхдээ найзын тань сонгосон мэргэжил танд мөн адил тохирно гэсэн үг биш.

Сэтгэгдэл бичих
АНХААРУУЛГА: Зочдын сэтгэгдэлд сайтын зүгээс ямар нэг хариуцлага хүлээхгүй болохыг анхаарна уу!
Сэтгэгдэл
.:: Ажлын зар
  • “Шинэ Анагаах Ухаан” Их Сургуульд сувилахуйн багш ажилд авна.
    Тавигдах шаардлага: • Сувилахуйн бакалавр зэрэгтэй байх • Сувилахуйн мэргэжлийн лицензтэй байх • Эрдмийн зэрэг цол (магистр түүнээс дээш бол давуу тал болно) • Багаар ажиллах чадвартай • Гадаад хэл, компьютерын зохих мэдлэгтэй “Шинэ Анагаах Ухаан” Их Сургуулийн Сургалтын Бодлого Зохицуулалтын Албаны дарга С.Нансалмаа Утас: 80018080, 91925888, 99040266
    2018-04-27
  • Газар зарна
    Чингэлтэй дүүргийн 19 хороо Яргайтын Богинод 6х6 хэмжээтэй Зуслангийн Байшинтай газар, мөн нэг айлын газрын хамт зарна Утас: 91020812
    2017-08-22
  • Газар яаралтай зарна
    Сонгино хайрхан дүүргийн 22-р хороо Тахилтын зам ангийн буудлын ард гурван тал хашаатай газар яаралтай зарна.Бичиг баримт бүрэн. Утас: Утас: 89294422
    2016-03-20
  • Газар яаралтай зарна
    Сонгино хайрхан дүүргийн 22-р хороо Тахилтын зам ангийн буудлын ард гурван тал хашаатай газар яаралтай зарна.Бичиг баримт бүрэн. Утас: 89294422
    2016-03-20
  • Микро автобус зарна
    Микро автобус яаралтай зарна Утас: 98190897
    2016-02-19
  • Микро автобус зарна
    Микро автобус яаралтай зарна Утас: 98190897
    2016-02-19
  • Микро автобус зарна
    Микро автобус яаралтай зарна Утас: 98190897
    2016-02-19
  • Солонгост сурч, эмчлүүлж,аялуулна
    Олон жилийн туршлагатай “Пи Эс Даблью” ХХК – нь Солонгосын Их дээд сургуулиудад хэлний бэлтгэл, баклавр, магистерт бүх төрлийн мэргэжилээр хамгийн хямд суралцуулна. Төлбөр виз гарсны дараа. Монголд сурч байгаа сургуулиасаа шилжин 3 р курсээсээ сурах боломжтой. Утас: 9505-4415, 8991-8109,89918109
    2014-11-19
  • “Пи Эс Даблью” ХХК
    Солонгосын Чэйл, Мария зэрэг эмэгтэйчүүдийн, үргүйдлийн шилдэг эмнэлэг, Hanyang, Seoul- ийн Их сургуулийн болон Нуруу Нугасны чиглэлээр шилдэг Гүми Гандун зэрэг эмнэлгүүдэд бүх төрлийн оношлогоо, эмчилгээ. /Яаралтай өвчтөнд 7 хоногийн дотор Солонгосын Хууль Зүйн яамнаас виз авч өгнө./ 3. Та бүхэн оношилгоо шинжилгээнд хамрагдан солонгосын үзэсгэлэнтэй байгалаар найз нөхөд, гэр бүлийн хүрээнд аялаж амрах боломжтой. Утас: 9505-4415,9199-8109,89918109
    2014-11-19
  • ЗАРЛАЛ
    Отгонбаатарын Мягмар-20 настай 2014 оны 10-01 өдөр Цайз захад 16 орчимд байдаг гэрээсээ гараад одоо болтол эргэж ирээгүй харсан үзсэн хүн холбоо барина уу. Гарахдаа Улаан өнгийн канттай хар хөх юүдэнтэй цамц цагаан, цэнхэр женсэн өмд, гуталтай гарсан. Биеийн өндөр 165 см, мөн баруун хөл нь гишгээ доголон бор царайтай. Утас: 89949186, 95053232
    2014-11-05
  • Үсчингийн газар түрээслүүлэнэ
    Монгол 3-р сургуулийн зүүн талд үсчингийн газар түрээслүүлэнэ Утас: 99727344
    2014-10-22
  • “Пи Эс Даблью” ХХК
    Солонгосын Чэйл, Мария зэрэг эмэгтэйчүүдийн, үргүйдлийн шилдэг эмнэлэг, Hanyang, Seoul- ийн Их сургуулийн болон Нуруу Нугасны чиглэлээр шилдэг Гүми Гандун зэрэг эмнэлгүүдэд бүх төрлийн оношлогоо, эмчилгээ. /Яаралтай өвчтөнд 7 хоногийн дотор Солонгосын Хууль Зүйн яамнаас виз авч өгнө./ 3. Та бүхэн оношилгоо шинжилгээнд хамрагдан солонгосын үзэсгэлэнтэй байгалаар найз нөхөд, гэр бүлийн хүрээнд аялаж амрах боломжтой. Утас: 9505-4415,9199-8109,89918109
    2014-10-15
  • Солонгост сурч, эмчлүүлж,аялуулна
    Олон жилийн туршлагатай “Пи Эс Даблью” ХХК – нь Солонгосын Их дээд сургуулиудад хэлний бэлтгэл, баклавр, магистерт бүх төрлийн мэргэжилээр хамгийн хямд суралцуулна. Төлбөр виз гарсны дараа. Монголд сурч байгаа сургуулиасаа шилжин 3 р курсээсээ сурах боломжтой. Утас: 9505-4415, 8991-8109,89918109
    2014-10-15
  • Ажилд авна
    1. МУЖААН 2. АРМАТУРЧИН 3. БАРИЛГЫН ТУСЛАХ Цалин өндөр. Утас: 99059950
    2013-07-17
  • Барилгын хяналтын инженер ажилд авна.
    Цалинг ярьж тохирно. Утас: 89859011
    2013-07-17
  • Микро автобус зарна
    Утас: 98228610
    2013-06-27
  • 2009 онд орж ирсэн Land cruiser -80 зарна
    1996 онд үйлдвэрлэгдсэн улаан хүрэн өнгөтэй Land cruiser -80 маркийн автомашиныг яаралтай зарна. Утас: 99234934
    2013-06-27
  • Автобусаар үйлчилнэ
    45 хүний суудалтай жуулчин автобусаар үйлчилнэ. Утас: 88086094
    2013-06-07
  • Барилга
    Барилгын туслах ажилтан, өрлөгчин, армартурчин ажилд авна. Цалин өндөр. Утас: 88084148
    2013-06-05
  • Жуулчин автобусаар үйлчилнэ
    Хонхны баяр болон албан газрын амралт, зугаалганд явж өгнө. Утас: 88984959
    2013-06-04
  • Ногооны газар зарна
    ХУД-ын шувуун фабрикт ногоо тарих болон фермэр ажиллуулахад тохиромжтой 3 га газар зарна. Утас: 96061907,88807699 И-мэйл: shmbliss1@yahoo.com
    2013-05-29
Валютын ханш
  • Сүүлд нэмэгдсэн
  • Их уншсан