Ж.Мөнхбат: Үндэсний контент үйлдвэрлэгчдийг төр бодлогоор дэмжих цаг болсон
2019/06/19
Share |

Монгол Улс анх удаа Өргөн нэвтрүүлгийн тухай хуультай болох гэж байна. Уг хуулийн төслийг УИХ-ын гишүүн Ж.Мөнхбат санаачлан 2016 онд УИХ-д өргөн барьж байсан юм. Түүний хувьд ЗГХЭГ-ын дарга байхдаа уг хуулийн төслийг санаачилсан байдаг. Өнгөрсөн долоо хоногт дээрх төслийн хэлэлцэх эсэхийг хэлэлцээд  дэмжсэн. Ингэснээр Өргөн нэвтрүүлгийн тухай хуулийг УИХ-ын нэгдсэн чуулганаар хэлэлцэхээр болоод байгаа юм. Өнөөгийн байдлаар улсын хэмжээнд үйл ажиллагаа явуулах эрх бүхий 84 телевиз, радио нэвтрүүлгийн үйлчилгээ эрхлэх тусгай зөвшөөрөл эзэмших эрх бүхий телевиз нийслэлд 39, орон нутагт 66, кабелийн сувгийн үйлчилгээ эрхлэх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч Улаанбаатар хотод 77, орон нутагт найм, олон сувгийг дамжуулах үйлчилгээ эрхлэгч буюу кабелийн телевизийн үйлчилгээ эрхлэгч хотод 16, хиймэл дагуулаар олон суваг дамжуулах үйлчилгээ эрхлэгч нэг, орон нутагт 50 байгаа юм. Тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчдийн үйл ажиллагааг зохицуулах хууль, эрх зүйн орчин дутагдалтай байгаа учраас энэхүү хуулийн төслийг санаачилсан талаар Байнгын хорооны танилцуулгад дурдаж байв. Өргөн нэвтрүүлгийн тухай хуультай болсноор контент үйлдвэрлэгчдийг дэмжих боломж бий болох юм. Улмаар үндэсний контентын тоо, чанар  нэмэгдэхээс гадна хүүхэд залууст үндэсний үзлийг түгээн дэлгэрүүлэх гээд олон талын ач холбогдолтой хэмээн УИХ-ын гишүүд үзэж байна. Энэ тухайд МАН-ынхан УИХ-ын 2016 оны сонгуулийн мөрийн хөтөлбөртөө багтаасан аж. Тийм ч учраас иргэдэд өгсөн амлалтаа биелүүлэх, үндэсний агуулга бүхий уран бүтээлийг төрийн бодлогоор дэмжих үүднээс Өргөн нэвтрүүлгийн  тухай хуулийг санаачлан боловсруулжээ. Энэ талаар уг хуулийг санаачлагч УИХ-ын гишүүн Ж.Мөнхбаттай ярилцлаа.
 
-Өргөн нэвтрүүлгийн тухай хуулийн гол ач холбогдол юу вэ. Үндэсний контент үйлдвэрлэгчдийг ямар байдлаар дэмжих юм бэ?
 
-Манай улсад дөрөв дэх засаглал чөлөөт өрсөлдөөний хэлбэрээр үүсч хөгжөөд олон жил болж байна. Шинэ нийгмийн захиалгаар л үүссэн үзэгдэл. Гэтэл энэ салбар 20-30 жил болсон атлаа ямар нэгэн зохицуулалтгүй байсаар өдийг хүрсэн. Өөрөөр хэлбэл, олон улсын эрх зүйн стандартыг хангаагүй гэсэн үг. Төр нэг агентлагтаа хамааруулдаг, тэндээс гаргасан журмын дагуу л үйл ажиллагаа явуулсан байдалтай байна. Тиймээс миний бие ЗГХЭГ-ын дарга байхдаа санаачлан УИХ-д өргөн барьж байсан. Ийм хуультай болсноор Монголын телевизүүдийн цаашдын хөгжил, контент үйлдвэрлэгч уран бүтээлч, сэтгүүлчдийн хөдөлмөрийг үнэлэх боломж бий болох юм. Хүулийн гол ач холбогдол нь энэ. Телевиз бол онцлогтой салбар. Айл бүрийн гэрийн хойморт залардаг, иргэн бүрт хүрч чаддаг үзэл суртлын талбар гэж хэлж болно. Тиймээс түүгээр нэвтрүүлж буй контентын агуулга маш чухал. Гэтэл телевизээр гарч буй нэвтрүүлгийн агуулга сүүлийн үед чанаргүйжсэн, дандаа гаднын кино, хөтөлбөр гарах болсон. Яагаад ийм байна вэ гээд үзэхээр телевизээр юу нэвтрүүлж болох, болохгүйн тухайд ямар нэгэн зохицуулалт байдаггүйтэй шууд холбоотой байгаа юм. Жам ёсныхоо хөгжлөөрөө явж чадахгүй байгаа учраас аливаа контент худалдаж авах нь байтугай ажилчдынхаа цалинг тавихад ч хүндрэлтэй болсон телевиз байна шүү дээ. Дээрээс нь хэт олон болчихсон, зуун ямаанд жаран ухна гэдэг шиг.
Өнөөдрийн байдлаар Монгол Улсад 160 гаруй телевиз үйл ажиллагаа явуулж байгаа гэсэн тоон мэдээлэл бий. Үүний зэрэгцээ контент үйлдвэрлэж буй маш олон студи, продакшн байдаг. Эднийг үнэлэхийн хамт тэдний бэлтгэж буй контентоор дамжуулан хүүхэд, залуучуудад олгох хүмүүжил, төлөвшилд анхаарал хандуулан чанаржуулах тухай ойлголт юм л даа.
 
-Ач холбогдол нь мэдээж өргөн юм. Гэтэл үүний хажуугаар шинээр хууль баталж байгаад телевиз үзэгчдээс авдаг хураамжийг нэмэгдүүлэх нь гэх шүүмжлэл маш их гарч байна. Энэ тухайд та тайлбар өгнө үү?
 
-Миний хувьд анх энэ  хуулийн төслийг санаачлахдаа айпи болон кабель, арилжааны телевизийнхнийг уулзуулаад гарцаа ярилцах ёстой гэж үзсэн. Энэ тухайд ямар гарц байна гэхээр төр жаахан санаачилга гаргаад ажиллачих хэрэгтэй юм билээ.  Өөрөөр хэлбэл, хэсэгхэн хугацаанд тодорхой хэмжээний ачаалал үүрчих боломжтой гэж харсан. Жишээлбэл, тодорхой хэмжээний татаас ч өгч болно шүү дээ. Заавал ард түмний нуруун дээр ачаалал үүсгээд айл бүрийн төлбөрийн хэмжээг нэмэгдүүлэхгүй байх бүрэн боломжтой. Тиймээс дөрөв дэх засаглалыг бэхжүүлж, тэдний контентыг чанаржуулъя гэвэл төр хариуцлага үүрэлцэж болно шүү дээ. Яагаад гэхээр, дөрөв дэх засаглалаар дамжуулж оюун санааны бүхий л үзэл суртлыг түгээн дэлгэрүүлдгийг хэн хүнгүй мэдэж байгаа байх. Танин мэдэхүй, соён гэгээрэл, хүмүүжил, төлөвшлийн бүхий л асуудал өрнөж байгааг хаана хаанаа бодолцох хэрэгтэй юм.
 
-Контент үйлдвэрлэгч болон дамжуулагч талын хооронд бага зэрэг үл ойлголцол гараад байх шиг байна. Энэ тухайд ямар байдлаар зохицуулах нь зүйтэй юм бэ?
 
-Анх энэ хуулийг санаачлан боловсруулаад өргөн барьж байх үед өрнөж байсан маргаан л даа. Дээр хэлсэнчлэн төр тодорхой хэмжээний хариуцлага үүрээд Харилцаа холбооны зохицуулах хорооноос зохион байгуулалт хийгээд явчих бололцоотой. Өөрөөр хэлбэл, Харилцааны холбооны зохицуулах хорооны төсвөөр дамжуулаад болгочих бүрэн боломжтой юм билээ. Эсвэл татварын зохицуулалттай уялдуулж, хөнгөлөлт хэлбэрээр шийдчих ч гаргалгаа бий. Нөгөө талаас энэ бол төрийн үйл ажиллагааг сурталчилж байгаа нэг хэлбэр учраас уян хатан хандах хэрэгтэй гэдгийг тодотгоё.
 
-Энэ хуулийг баталснаар хэвлэл мэдээллийн салбарынхны цалин, үнэлэмж нэмэгдэх боломж бий болох давуу талтай юм билээ. Энэ тухайд? 
 
-Хууль гаргаад, салбарт нь үүссэн асуудлыг цэгцэлж өгөөд төр тодорхой хэмжээний үүрэг хүлээчихвэл үндэсний контентыг үнэлэх боломж гарч ирэх юм. Өөрөөр хэлбэл, уран бүтээл хийсэн хүн түүнийгээ үнэлүүлэх бодит боломж буюу хөрс суурийг нь бий болгоно гэсэн үг. Гэхдээ мэдээж Өргөн нэвтрүүлгийн тухай хуультай болсноор бүхнийг шийдчихэж байгаа зүйл огт биш. Хууль эрх зүйн орчныг нь бүрдүүлээд өгчихвөл цаашдаа зах зээлийнхээ зарчмаар хөгжөөд явах нь ойлгомжтой. Ямар ч байсан бие даасан хуультай болгочихвол нэг алхам урагшлах үндэс суурийг бий болгоно. Бие даасан хуультай болгоод төрөөс бодлогоор дэмжээд өгөх нь эхний ээлжид том дэмжлэг болно гэж ойлгож байна.
 
 М.Өнөржаргал
Эх сурвалж: "Монголын үнэн" сонин

Сэтгэгдэл бичих
АНХААРУУЛГА: Зочдын сэтгэгдэлд сайтын зүгээс ямар нэг хариуцлага хүлээхгүй болохыг анхаарна уу!
Сэтгэгдэл
.:: Ажлын зар
  • “Шинэ Анагаах Ухаан” Их Сургуульд сувилахуйн багш ажилд авна.
    Тавигдах шаардлага: • Сувилахуйн бакалавр зэрэгтэй байх • Сувилахуйн мэргэжлийн лицензтэй байх • Эрдмийн зэрэг цол (магистр түүнээс дээш бол давуу тал болно) • Багаар ажиллах чадвартай • Гадаад хэл, компьютерын зохих мэдлэгтэй “Шинэ Анагаах Ухаан” Их Сургуулийн Сургалтын Бодлого Зохицуулалтын Албаны дарга С.Нансалмаа Утас: 80018080, 91925888, 99040266
    2018-04-27
  • Газар зарна
    Чингэлтэй дүүргийн 19 хороо Яргайтын Богинод 6х6 хэмжээтэй Зуслангийн Байшинтай газар, мөн нэг айлын газрын хамт зарна Утас: 91020812
    2017-08-22
  • Газар яаралтай зарна
    Сонгино хайрхан дүүргийн 22-р хороо Тахилтын зам ангийн буудлын ард гурван тал хашаатай газар яаралтай зарна.Бичиг баримт бүрэн. Утас: Утас: 89294422
    2016-03-20
  • Газар яаралтай зарна
    Сонгино хайрхан дүүргийн 22-р хороо Тахилтын зам ангийн буудлын ард гурван тал хашаатай газар яаралтай зарна.Бичиг баримт бүрэн. Утас: 89294422
    2016-03-20
  • Микро автобус зарна
    Микро автобус яаралтай зарна Утас: 98190897
    2016-02-19
  • Микро автобус зарна
    Микро автобус яаралтай зарна Утас: 98190897
    2016-02-19
  • Микро автобус зарна
    Микро автобус яаралтай зарна Утас: 98190897
    2016-02-19
  • Солонгост сурч, эмчлүүлж,аялуулна
    Олон жилийн туршлагатай “Пи Эс Даблью” ХХК – нь Солонгосын Их дээд сургуулиудад хэлний бэлтгэл, баклавр, магистерт бүх төрлийн мэргэжилээр хамгийн хямд суралцуулна. Төлбөр виз гарсны дараа. Монголд сурч байгаа сургуулиасаа шилжин 3 р курсээсээ сурах боломжтой. Утас: 9505-4415, 8991-8109,89918109
    2014-11-19
  • “Пи Эс Даблью” ХХК
    Солонгосын Чэйл, Мария зэрэг эмэгтэйчүүдийн, үргүйдлийн шилдэг эмнэлэг, Hanyang, Seoul- ийн Их сургуулийн болон Нуруу Нугасны чиглэлээр шилдэг Гүми Гандун зэрэг эмнэлгүүдэд бүх төрлийн оношлогоо, эмчилгээ. /Яаралтай өвчтөнд 7 хоногийн дотор Солонгосын Хууль Зүйн яамнаас виз авч өгнө./ 3. Та бүхэн оношилгоо шинжилгээнд хамрагдан солонгосын үзэсгэлэнтэй байгалаар найз нөхөд, гэр бүлийн хүрээнд аялаж амрах боломжтой. Утас: 9505-4415,9199-8109,89918109
    2014-11-19
  • ЗАРЛАЛ
    Отгонбаатарын Мягмар-20 настай 2014 оны 10-01 өдөр Цайз захад 16 орчимд байдаг гэрээсээ гараад одоо болтол эргэж ирээгүй харсан үзсэн хүн холбоо барина уу. Гарахдаа Улаан өнгийн канттай хар хөх юүдэнтэй цамц цагаан, цэнхэр женсэн өмд, гуталтай гарсан. Биеийн өндөр 165 см, мөн баруун хөл нь гишгээ доголон бор царайтай. Утас: 89949186, 95053232
    2014-11-05
  • Үсчингийн газар түрээслүүлэнэ
    Монгол 3-р сургуулийн зүүн талд үсчингийн газар түрээслүүлэнэ Утас: 99727344
    2014-10-22
  • “Пи Эс Даблью” ХХК
    Солонгосын Чэйл, Мария зэрэг эмэгтэйчүүдийн, үргүйдлийн шилдэг эмнэлэг, Hanyang, Seoul- ийн Их сургуулийн болон Нуруу Нугасны чиглэлээр шилдэг Гүми Гандун зэрэг эмнэлгүүдэд бүх төрлийн оношлогоо, эмчилгээ. /Яаралтай өвчтөнд 7 хоногийн дотор Солонгосын Хууль Зүйн яамнаас виз авч өгнө./ 3. Та бүхэн оношилгоо шинжилгээнд хамрагдан солонгосын үзэсгэлэнтэй байгалаар найз нөхөд, гэр бүлийн хүрээнд аялаж амрах боломжтой. Утас: 9505-4415,9199-8109,89918109
    2014-10-15
  • Солонгост сурч, эмчлүүлж,аялуулна
    Олон жилийн туршлагатай “Пи Эс Даблью” ХХК – нь Солонгосын Их дээд сургуулиудад хэлний бэлтгэл, баклавр, магистерт бүх төрлийн мэргэжилээр хамгийн хямд суралцуулна. Төлбөр виз гарсны дараа. Монголд сурч байгаа сургуулиасаа шилжин 3 р курсээсээ сурах боломжтой. Утас: 9505-4415, 8991-8109,89918109
    2014-10-15
  • Ажилд авна
    1. МУЖААН 2. АРМАТУРЧИН 3. БАРИЛГЫН ТУСЛАХ Цалин өндөр. Утас: 99059950
    2013-07-17
  • Барилгын хяналтын инженер ажилд авна.
    Цалинг ярьж тохирно. Утас: 89859011
    2013-07-17
  • Микро автобус зарна
    Утас: 98228610
    2013-06-27
  • 2009 онд орж ирсэн Land cruiser -80 зарна
    1996 онд үйлдвэрлэгдсэн улаан хүрэн өнгөтэй Land cruiser -80 маркийн автомашиныг яаралтай зарна. Утас: 99234934
    2013-06-27
  • Автобусаар үйлчилнэ
    45 хүний суудалтай жуулчин автобусаар үйлчилнэ. Утас: 88086094
    2013-06-07
  • Барилга
    Барилгын туслах ажилтан, өрлөгчин, армартурчин ажилд авна. Цалин өндөр. Утас: 88084148
    2013-06-05
  • Жуулчин автобусаар үйлчилнэ
    Хонхны баяр болон албан газрын амралт, зугаалганд явж өгнө. Утас: 88984959
    2013-06-04
  • Ногооны газар зарна
    ХУД-ын шувуун фабрикт ногоо тарих болон фермэр ажиллуулахад тохиромжтой 3 га газар зарна. Утас: 96061907,88807699 И-мэйл: shmbliss1@yahoo.com
    2013-05-29
Валютын ханш
  • Сүүлд нэмэгдсэн
  • Их уншсан